The Way of the Cross: A visit with artist Anna Szmatuła

Anna Szmatuła, newest 2014

Anna Szmatuła
Artist and Icon-writer

In early February, a group from the Pastoral Centre went to the parish church of Our Lady of Consolation (Matki Bożej Pocieszenia) in Wittiga Street in Wrocław. There we met the artist and icon-writer Anna Szmatuła, who gave us a personal tour of the images of the Way of the Cross that she created for the church.  The stations are the product of a few years of prayer and thought; each one evokes a different response in the viewer who meditates on the Way of the Cross aided by these pictures.  We asked Anna to tell us her inspiration for each of the images.

Anna Smatuła:

‘The Way of the Cross in the Redemptorist Church in Wroclaw was painted from 2002 to 2004. Father Stanisław Golec encouraged and convinced me to paint it. He used to say: “You have your Way — paint it.”

‘It was painted slowly, gradually. This is my thanks to God for the wonderful witnesses of faith whom He grants us on the road of life.

‘These witnesses are: Fr Stanisław Golec, Redemptorist; Saint Brother Albert (Adam Chmielowski); Jerzy Duda-Gracz, an artist, painter; Mel Gibson, The Passion filmmaker.

‘Father Stanisław Golec, the Redemptorist, [was] a missionary, a longtime pastor and the superior of the community in Wrocław in the last years of his earthly journey. He was a true father to everyone. Always cheerful, patient, full of peace, gentle in word and gesture, with a sensitive and compassionate heart. He loved Poland, the people and all of God’s creation. With wisdom and good advice he was always ready to serve; [he was] a patriot, a lover of beauty. His last ministry before returning to God was meditating on the Cross at the foot of the altar in November 2009.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Droga Krzyżowa w kościele oo. Redemptorystów we Wrocławiu powstawała od 2002 do 2004 roku.

Do namalowania jej zachęcał i przekonał mnie o. Stanisław Golec. Mawiał: „Masz swoją drogę – namaluj ją”.

Powstawała powoli. Jest moim podziękowaniem Panu Bogu za pięknych świadków wiary, których stawia nam na drodze życia.

Są to: o. Stanisław Golec – redemptorysta, św. Brat Albert – Adam Chmielowski, Jerzy Duda-Gracz – artysta, malarz, Mel Gibson – twórca filmu Pasja.

O. Stanisław Golec – redemptorysta, misjonarz, wieloletni proboszcz i przełożony klasztoru we Wrocławiu (w ostatnich latach ziemskiej drogi). Był prawdziwym Ojcem dla każdego. Zawsze radosny, cierpliwy, pełen pokoju, łagodny w słowie, geście i spojrzeniu, o wrażliwym i miłosiernym sercu. Kochał Polskę, ludzi i całe stworzenie. Mądrością i dobrą radą zawsze gotowy służyć, Patriota, miłośnik piękna. Jego ostatnią posługą przed odejściem do Boga było rozważanie Drogi Krzyżowej u stóp ołtarza w listopadzie 2009 r.

Station I

Station I: Jesus is condemned to death; image: Anna Szmatuła; photo: D. Lilla

Station I:
Jesus is condemned to death

‘This is a copy of the painting Ecce Homo by Adam Chmielowski.
At the age of eighteen Adam took part in the uprising of 1863, in which lost a leg. He studied engineering in Puławy and Ghent, and in Munich he studied painting. As a recognized artist he left painting and fame in order to give to the poorest, the battered, the pauper, in whom he saw Christ.
The last picture that he painted is Ecce Homo. In 1887 he decided to wear a habit and lived as a poor among the poor. His relics and paintings are in the Albertine Sisters’ Church, Woronicza Street 10, Kraków.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja I

Kopia obrazu Ecce homo Adama Chmielowskiego.

Adam jako osiemnastolatek bierze udział w powstaniu styczniowym, gdzie traci nogę. Studiuje inżynierię w Puławach i Gandawie, a w Monachium – malarstwo. Jako uznany malarz porzuca malarstwo, sławę, by oddać się najbiedniejszym, sponiewieranym nędzarzom, w których widział Chrystusa.

Ostatnim obrazem, który namalował to Ecce homo. Od 1887 roku przywdział habit zakonny i żył jako biedny wśród biednych. Jego relikwie i obraz znajdują się w kościele Sióstr Albertynek w Krakowie przy ul. Woronicza 10.

Station II

Station II: Jesus receives His Cross

Station II:
Jesus receives His Cross

‘This is a scene from Mel Gibson’s film The Passion.
I want to thank God for the courage to profess faith also in the works of Mel Gibson and all those who helped him make The Passion.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja II

To kadr z filmu Mela Gibsona Pasja.
Chciałam podziękować Bogu za odwagę wyznawania wiary także w twórczości Mela Gibsona i wszystkich, którzy tworzyli z nim Pasję.

Station III

Station III: Jesus falls for the first time

Station III:
Jesus falls for the first time

‘The first fall of Jesus.
There is a new theme – the figure of an angel.
God in His goodness allows the holy angels to accompany us, always ready to help. An angel comforted Jesus in the Garden of Gethsemane; the angel comforted Him when He fell. An angel is with every man. At this station my thoughts go out to all the people rejected, insulted because they are different or useless. The character of the old Jew raises his hand. Jesus also reaches out. This is the hand that wants to help, catch, and comfort the crushed, falling man. An angel spreads his wings over this man. The fall may be caused not by his own sins, but it may be a fall provoked by others, who can not be seen here. The Jew presented in this station probably died during the War. I do not know his name, but it is a particular character who actually lived.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja III

Pierwszy upadek Jezusa.

Pojawia się nowy motyw – postać anioła.

Bóg w swojej dobroci pozwala, by święte anioły towarzyszyły nam, zawsze gotowe pomagać. Anioł pocieszał Jezusa w Ogrójcu, anioł pocieszał Go, gdy upadł. Anioł jest przy każdym człowieku. W tej stacji moje myśli kierują się ku wszystkim ludziom odrzuconym, znieważonym z tego powodu, że są inni, niepotrzebni. Postać starego Żyda unosi dłoń. Jezus wyciąga do niego rękę. Jest to dłoń, która chce pomóc, złapać, pocieszyć upadającego i przygniecionego człowieka. Anioł rozpościera skrzydła nad tym człowiekiem. Upadek może być spowodowany nie jego własnymi grzechami, ale może być upadkiem, do którego przyczynili się inni, których tutaj nie widać. Żyd przedstawiony w tej stacji prawdopodobnie zginął w czasie wojny. Nie znam jego imienia, ale jest to konkretna postać, która faktycznie żyła.

Station IV

Station IV: Jesus meets His blessed Mother

Station IV:
Jesus meets His blessed Mother

‘Jesus meets His Mother. In this station angels also participate above the figures. Some veil their faces. Jesus closes His eyes. Was Mary able to touch Jesus? Could she hug Him when she saw Him so battered? Mary’s presence probably increased the suffering of Christ. He knew about the suffering of her heart in compassion for Him.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja IV

Spotkanie z Matką. W tej stacji również anioły uczestniczą na górze. Niektóre zasłaniają twarze. Jezus ma zamknięte oczy. Czy Maryja mogła Jezusa dotknąć? Czy mogła Go przytulić, kiedy widziała Go tak zmaltretowanego? Obecność Maryi prawdopodobnie powiększała cierpienie Chrystusa. Wiedział o cierpieniu jej serca współcierpiącego z Nim.

Station V

Station V: Simon of Cyrene helps Jesus carry the Cross

Station V:
Simon of Cyrene helps Jesus carry the Cross

‘In this station Simon of the Mel Gibson film is presented. Behind him are two angels. I want to be like Simon of Cyrene. I wish everyone could experience what he experienced. His hand is connected to the hand of Christ. Even if forced to [take up] the Cross, when a person is connected with Christ, he or she experiences great happiness. This can be a great joy, yours and mine. You cannot take up your cross without Christ.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja V

Tu przedstawiony został Szymon z filmu Mela Gibsona. Za nim stoją dwa anioły. Chcę być jak Szymon z Cyreny. Chciałabym, żeby każdy z nas mógł doświadczyć tego, co on. Ręka jego łączy się z ręką Chrystusa. Każdy człowiek, nawet przymuszony do krzyża, gdy jest połączony z Chrystusem, doznaje wielkiego szczęścia. To może być wielkie szczęście Twoje i moje. Nie można podejmować krzyża bez Chrystusa.

Station VI

Station VI: Veronica wipes the face of Jesus

Station VI:
Veronica wipes the face of Jesus

‘The veil of St. Veronica. Each of us  experiences moments of suffering. Do I have the courage to accept suffering? Do I have the courage to get closer to the pain of others? I just wanted to leave the image of the face of Jesus — His eyes looking with gratitude, with love and so expectantly. They watch every person. They call [us] not to be afraid of their suffering and not to be afraid of the suffering of another human being. I wanted the veil to speak to the person who looks at it.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja VI

Chusta św. Weroniki.

Każdy z nas przeżywa chwile, w których cierpi. Czy ja mam odwagę przyznać się do cierpienia? Czy mam odwagę zbliżyć się do cierpiącego człowieka? Chciałam tylko zostawić obraz twarzy Jezusa. Jego oczy patrzące z wdzięcznością, z miłością i tak wyczekująco. Wyczekują każdego z nas. Wzywają, by nie bać się swojego cierpienia i żeby nie bać się cierpienia drugiego człowieka. Chciałam, żeby chusta przemówiła do kogoś, kto będzie patrzył.

Station VII

Station VII: Jesus falls the second time

Station VII:
Jesus falls the second time

‘Another fall of the Lord Jesus. This fall is only slightly indicated, because the foreground shows not Christ, but children of the Middle East. I used a photo that the Reuters Agency posted in a journal in 2002. There is a lot of gray. Children carry water in old gasoline containers placed on beams. The pictured scene evokes thoughts of Christ’s Cross. These children in rags are a reproach to us. They do not come from Poland; they are not the hurt children whom we meet here too often. But we cannot be happy and live our lives in isolation from others. The cross of the suffering of other people should also oblige us to carry the Cross together. In my heart I am looking for the way.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja VII

Kolejny upadek Pana Jezusa. Został tylko zaznaczony, bo na pierwszym planie przedstawiono nie Chrystusa, ale dzieci z Bliskiego Wschodu. Wykorzystałam zdjęcie, które Agencja Reutera zamieściła w jednym czasopiśmie w 2002 r. Jest tu dużo szarości. Dzieci niosą wodę w starych pojemnikach po benzynie umieszczonych na belkach. Ukazana scena przywołuje w myślach krzyż Chrystusa. Te dzieci w łachmanach stanowią dla nas wyrzut sumienia. Nie pochodzą z Polski, nie są tymi skrzywdzonymi, które spotykamy tutaj nazbyt często. Ale nie możemy być szczęśliwi i przeżywać swojego życia w oderwaniu od innych. Krzyż cierpienia innych powinien też zobowiązywać nas do wspólnego dźwigania krzyża. W sercu szukam sposobu.

Station VIII

Station VIII: The women of Jerusalem weep for our Lord

Station VIII:
The women of Jerusalem weep for our Lord

‘This is the hardest station for me. Jesus isn’t present here. Instead, there is an angel. He is not comforting, but blowing a horn. The angel is warning. The sound of the horn is instead of the voice of Christ, who said, “Weep not over me, but over your sons.” Christ’s words are sounded by the angel’s trumpet. In front of the angel there is the figure of Immaculate Mary — a woman who knows the pain of the women who here cry out in their suffering. She knows the suffering of these tiny, huddled girls. She is Hope. She turns to us and says: “Do not forget about me, I am with you. Even if this angel has already called and trumpeted, I am your refuge and consolation.” The women presented in station VIII are all real, once-living people. All of them probably died in the Warsaw Ghetto, murdered by the Germans. Two are identical. Why two? They hold a dead child and raise a cry of despair. One symbolizes those who lost their children in the ghetto; the second represents all women who lost children through abortion.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja VIII

Najtrudniejsza dla mnie stacja. Nie ma tu Jezusa. Zamiast niego stoi anioł. Nie pociesza, ale dmie w róg. Anioł Ostrzegający. Występuje zamiast głosu Chrystusa, który powiedział „Płaczcie nie nade mną, ale nad waszymi synami”. Słowa Chrystusa wybrzmiewają w trąbie anioła. Na tle anioła stoi postać Niepokalanej Maryi – kobiety znającej ból kobiet, które tutaj krzyczą, które cierpią. Zna cierpienie tych maleńkich, skulonych dziewczynek. Ona jest nadzieją. Zwraca się w naszą stronę i zachęca: „Nie zapominajcie o mnie, ja jestem. Nawet jeżeli ten anioł będzie już ostatecznie wzywał i trąbił, to ja jestem waszą ucieczką i pocieszeniem”. Kobiety przedstawione w Stacji VIII, to wszystkie konkretnie żyjące kiedyś osoby. Wszystkie prawdopodobnie zginęły w getcie warszawskim zamordowane przez Niemców. Dwie są identyczne. Dlaczego dwie? Trzymają martwe dziecko swoje, wznoszą okrzyk rozpaczy. Jedna symbolizuje te, które straciły dzieci w getcie, a druga symbolizuje wszystkie kobiety, które straciły dzieci w wyniku aborcji.

Station IX

Station IX: Jesus falls for the third time

Station IX:
Jesus falls for the third time

‘The third fall. There is even more gray than color. This gray shows our sinfulness — the sinfulness of people who are lost and cruel. The color symbolizes optimism and the light of God’s grace, God’s love, God’s mercy. The fall is here in the foreground. This is a young man in rags. He could be already dead or dying. Regardless of whether it is a homeless drug addict, a street child or a Jewish child, I believe he remains a child of God — a child of God who has been destroyed because of lack of love on earth. The earth is cracked, because of a lack of water. The human heart breaks when there is no love. In the background Jesus stands with angels.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja IX

Trzeci upadek.

Jeszcze więcej szarości niż koloru. Ta szarość podkreśla naszą grzeszność. Grzeszność ludzi błądzących i okrutnych. Kolor zaś symbolizuje optymizm i światło Bożej Łaski, Bożej Miłości, Bożego Miłosierdzia. Upadek jest tutaj na pierwszym planie. To młody człowiek w łachmanach. Prawdopodobnie już nie żyje albo kona. Wierzę, że niezależnie od tego czy jest to bezdomny, narkoman, dziecko ulicy czy dziecko żydowskie jest to dziecko Boga. Dziecko Boga, które ginie z powodu braku miłości na ziemi. Ziemia jest popękana, bo brakuje wody. Serce człowieka pęka, kiedy nie ma miłości. W tle stoi Jezus z aniołami.

Station X

Station X: Jesus is stripped of His garments

Station X:
Jesus is stripped of His garments

‘The fourth person who had an impact on this Way of the Cross was a Polish artist. When I started to paint he was still alive; he died shortly afterwards. In 2002, I saw for the first time The Polish Golgotha, the Way of the Cross painted the Polish artist Jerzy Duda-Gracz. These stations are on Jasna Góra in Częstochowa. In 2000, the artist offered a gift to Jasna Góra in Częstochowa, where he came from. It was the Way of the Cross, which bears the specific name The Polish Golgotha, because it shows the whole of Polish history from the beginning to the present. The artist puts himself in the Way as Simon of Cyrene. I wanted to thank God for such a man, for such an artist as Duda-Gracz. For thirty years, he travelled around the entire country to return afterwards to Częstochowa, the source of his values, and to offer a gift here. His testimony was for me a great gift from God. The Polish Golgotha of Jasna Góra is a great retreat for everyone. It presents the beautiful history of Poland – God’s love for people and God’s love for the nation. Duda-Gracz is a worthy successor to Jan Matejko for Poland. His work is non-aggressive, subtle. It goes to the soul, the heart. The figure of Christ is naked, and above it there is a host. Duda-Gracz shows Christ surrounded by a crowd of people walking in the Corpus Christi procession. Christ in the Blessed Sacrament is the same Person Who was was ready to accept crucifixion. Seraphim adore Jesus in the Blessed Sacrament in heaven.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja X

Czwartą osobą, która miała wpływ na tę Drogę Krzyżową był polski artysta. Kiedy zaczynałam malować jeszcze żył; zmarł krótko potem. W 2002 r. po raz pierwszy zobaczyłam na Jasnej Górze w Częstochowie Golgotę Polską, Drogę Krzyżową, którą namalował polski artysta Jerzy Duda-Gracz. W 2000 roku złożył Jasnej Górze dar, ponieważ pochodził z Częstochowy. Była to Droga Krzyżowa, która nosi specyficzną nazwę Golgota Polska, dlatego że pokazuje całą historię Polski od zarania do współczesności. Artysta umieszcza w tej drodze również siebie jako Cyrenejczyka. Chciałam podziękować Panu Bogu za takiego człowieka, za takiego artystę jak Duda-Gracz. Przez trzydzieści lat przemierzył całą Polskę, by powrócić do Częstochowy, do źródła swoich wartości i złożyć tu dar. Świadectwo Dudy-Gracza było dla mnie wielkim prezentem od Pana Boga. Golgota Polska na Jasnej Górze to wielkie rekolekcje dla każdego i piękna historia Polski – miłości Boga do człowieka i miłości Boga do narodu. Duda-Gracz to godny następca Jana Matejki dla Polski. Jego warsztat jest nieagresywny, subtelny. Trafia do duszy, do serca. Postać Chrystusa jest odarta z szat, a nad nią znajduje się hostia. Duda-Gracz przedstawia Chrystusa otoczonego rzeszą ludzi idących w procesji Bożego Ciała. Chrystus w Najświętszym Sakramencie jest tym samym, którego przygotowywano do ukrzyżowania. Serafiny adorują Jezusa w Najświętszym Sakramencie i w niebie.

Station XI

Station XI: Jesus is nailed to the Cross

Station XI:
Jesus is nailed to the Cross

‘Jesus — Love — is nailed to a cross, a symbol of shame.
The Cross is situated on the rocky, dry ground which is like a foundation.
I deeply wish that Christ on the Cross were the foundation for all of us.
In this station the holy angels also accompany us.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja XI

Jezus – Miłość przybijany do krzyża, będacego symbolem hańby.
Krzyż położony na tej skalistej ziemi jest jak fundament.
Tak bardzo chciałabym, żeby Chrystus na tym krzyżu był fundamentem dla każdego z nas.
W tej stacji również towarzyszą nam święte anioły.

Station XII

Station XII: Jesus dies on the Cross

Station XII:
Jesus dies on the Cross

‘I look at the tortured, beaten face of Christ covered in blood. The three-hour agony. His eyes are not yet shut; His mouth is open. He cries out to the Father, and He says to me: “I thirst.” I hear His words: “This is you mother.” I hear the criminal calling: “Jesus, remember me,” and I hear the promise of Jesus that today He will be in paradise.
I also cry out to Jesus.
The invalid past, the sinful yesterday.
Jesus is forgiving and waiting.
His arms open, His heart open.
I experienced His forgiving love.
Do not reject this grace!
Call out to Jesus!’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja XII

Patrzę na umęczoną, skatowaną i całą we krwi twarz Chrystusa. Trzy godziny konania. Jeszcze nie zamknął ust i woła do Ojca i mówi do mnie: „Pragnę”. Słyszę Jego słowa: „Oto matka twoja”. Woła łotr: „Jezu, wspomnij na mnie…”. I obietnica Jezusa, że jeszcze dziś będzie w raju.
Wołam i ja do Jezusa.
Nieważna przeszłość, grzeszne wczoraj.
Jezus przebaczający czeka.
Jego ramiona rozwarte, Jego serce otwarte.
Doświadczyłam Jego przebaczającej Miłości.
Nie odrzucaj tej łaski!
Wołaj do Jezusa!

Station XIII

Station XIII: Jesus is taken down from the Cross

Station XIII:
Jesus is taken down from the Cross

‘Are the tools of crime the nails that were drawn out of the wounds of Jesus? Now there is peace; there is no more blood. The cracked, dry land. When the Son of God died, the rocks cracked.
And our hearts also become dry, if we do not accept the torrent of God’s love and grace.’

“As a deer longs for flowing streams,
so my soul longs for you, O God” (Ps 42:1).’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja XIII

Czy narzędziami zbrodni są gwoździe, które już zostały wyciągnięte z ran Jezusa. Już jest spokój, już nie ma krwi. Spękana, zeschła ziemia. Kiedy umierał na niej Syn Boży, pękały skały. A nasze serca wysychają, jeśli nie przyjmujemy Bożej miłości i deszczu łask.
„Jak łania pragnie wody ze strumieni,
tak moja dusza pragnie Ciebie, Boże” (Ps 42:1).

Station XIV

Station XIV: Jesus is placed in the sepulchre

Station XIV:
Jesus is placed in the sepulchre

‘The tomb. Burying the body of Jesus. We know the story, we know everything.
The empty tomb.
I thought — I think — of the Way. I pray that my path will always be with you, Jesus. You wait for every person. Following the Way is to mature to the point of death, to the MEETING. Death is a mystery of our way, but not the end, because we have another station…’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja XIV

Grób. Pochowanie martwego Jezusa. Znamy historię, wiemy wszystko.
Pusty grób.
Pomyślałam, myślę o swojej drodze. Moja droga oby zawsze była z Tobą, Jezu. Czekasz na każdego. Podążanie drogą to dojrzewanie do momentu śmierci, do SPOTKANIA. Śmierć to tajemnica naszej drogi, ale nie koniec, bo mamy kolejną stację…

Station XV

The Resurrection

Station XV:
The Resurrection

‘… which gives us hope that the road does not end with death, but RESURRECTION. Before us we have the face of the shroud [of Turin], in which was wrapped the actual body of Christ. It is a mark that Jesus left on the canvas (cf. Jn 20: 3-10). Station XV takes us further — to the altar, the continuous presence of the living Jesus in the Blessed Sacrament.

He waits and longs for you — loves you!

Amen.’

Przeczytaj to w języku polskim.

Stacja XV

…która stanowi dla nas nadzieję, że droga nie kończy się śmiercią, ale ZMARTWYCHWSTANIEM. Mamy przed sobą oblicze z całunu, w którym było zawinięte rzeczywiste ciało Chrystusa. To jest ślad, który Jezus zostawił na płótnie (J 20, 3-10). Stacja XV prowadzi nas dalej – do ołtarza, do nieustannej obecności Jezusa żywego w Najświętszym Sakramencie.
Jest, czeka, pragnie i kocha Ciebie!
Amen.

All images are used by permission of their creator, and may not be reproduced without permission.

If you are interested in purchasing portraits, icons, religious art or other specially commissioned work by Anna Szmatuła, you can contact the artist through the Pastoral Centre. Put the tag “art and icons” in the subject line of your message.